वाम्बुले राई भाषामा नाटक : ‘ज्वाँले सुद्धै’ देखि ‘सुम्निमा’ सम्म (फोटो फिचरसहित)

गणेश राई त्यो ‘ज्वाँल्या सुद्धै’ वाम्बुले राई समुदायमा पाइने ऐतिहासिक घटनामा आधारित लोकनाटक हो– ‘ज्वाँल्या सुद्धै’ । ‘ज्वाँल्या’ अर्थ ‘जुम्ल्याहा’ र ‘सुद्धै’ भनको ‘किरिया’ (शुद्धो) भन्ने अर्थ लाग्छ । अर्थात् ‘जुम्ल्याहा किरिया’ या भनौं एकपटक ‘दुई व्यक्तिको किरिया’ भन्ने अर्थ लगाइएको छ । समाजमा सामान्यतः एक पटकमा एकजनाको अर्थात् घर परिवारको कुनै एक सदस्यको मृत्युपछि […]

Continue Reading

कवि गगन वाम्बुले राईको वाम्बुले मातृभाषामा गजल

गजल गगन वाम्बुले राई आमान तिइ ड्अुइचो आब्ल्याम द्याल नुर्साङ बाःम चिनिस्याङ जिजिलुचो आस्याङ तिइ जुर्साङ बाःम चाकुख् तिल्याम ख्ल्याक्सै आङ सुङ्गिर द्वासाङ बाम्मे आङ्गु चै आमाइ आचिक्साख् चाप्सि फुर्साङ् बाःम साइसोमस्याङ स्वान्ढ्वाम इल्वाङ सिलाखा आब्वासि चिउमे नौठाङ नौठाङ दुखाङ भारि कुर्साङ बाःम ड्आङ्मा मुयो या आसेइतु बिरन्तरि डा बिरन्तरि से लागो ना भागो सिसकोक्तिड्लाइ […]

Continue Reading

भीसी लिम्बुले ५७औं ‘भिक्टोरिया क्रस’ दिवस मनाए

लिभु संवाददाता काठमाडौं– भीसी रामबहादुर लिम्बूले ५७औं ‘भिक्टोरिया क्रस’ (भीसी) दिवस मनाएका छन् । दश गोर्खा राइफल एसोसियसन काठमाडौंको आयोजनामा सोमबार राजधानीमा मनाइएको हो । लिम्बु ब्रिटिस गोर्खा पल्टनमा बहादुरीको तक्मा ‘भिक्टोरिया क्रस’ (भीसी) प्राप्त १३ नेपालीमध्ये एकमात्र जीवित योद्धा हुन् । ब्रिटिस गोर्खा पल्टन सन् १९६५ नोभेम्बर २१ मा इन्डोनेसियाको ब्रोनियो लडाइँ लडेका थिए […]

Continue Reading

वाम्बुले प्रतिभा : चित्र राई यसरी बने इन्जिनियर

गणेश राई नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणको विज्ञापन नम्बर ८८।०७७÷७८, इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ समूह, सातौं तह, वरिष्ठ अधिकृत पदमा नियुक्ति पाएका छन्– रोल नम्बर ५०२ का चित्र राईले । २०७९ असोज २ गतेसम्म सेवा प्रवेश तालिम भक्तपुरमा लिइरहेका छन् । उनको नियुक्ति त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थलमा रहेको छ । प्राधिकरणले उनलाई तत्काल काजमा गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमान स्थल […]

Continue Reading

मान राईको विचार : पर्यटनको दृष्टिमा मेरी प्यारी ओखलढुंगा

–मान राई आमाको यादले सताए जन्मथलो फर्किनु रे । बिहान उठ्ने बित्तिकै हलेसी महादेवको दर्शन गरेपश्चात् तल रुम्जटारको फराकिलो मैदानझैँ पाखुरी फैलाउँदै पूर्वमा दूधकोसी, पश्चिममा सुनकोसी काखी च्यापे, आफ्नो शिर उँचो पार्दै ठिङ्ग उभिएकी चोमोलुङ्माझैँ स्वच्छ छविले अटल मेरी ओखलढुंगा । केही दिन पहिला फेरि दर्शन गर्ने मौका पाएको थिएँ । ढाका टोपी नभए पनि […]

Continue Reading

शुभचन्द्र राईको संस्मरण : ४३ वर्षअघि यस्तो थियो एस.बि. होस्टेल

उत्तरमा विशाल महाभारत डाँडाको पर्वतीय शृंखला, दक्षिणमा पूर्व–पश्चिम लमतन्न पसारिएको चारकोसे झाडी अनि पूर्व र पश्चिममा सर्दु र सेउती खोलाले सीमा बाँधेको पूर्वी नेपालको एउटा सानो तर सफा र सुन्दर सहर हो– धरान । शिक्षा र स्वास्थ्यको राम्रो पूर्वाधार भएको यो सहरमा थुप्रै थुप्रै सपना र कल्पनाहरु साँचेर पहाडबाट पहाडियाहरु तल झर्छन् । मधेसबाट मधेसीहरु […]

Continue Reading

स्मृति : ’सेक्रीफाई नेभर डाइज’ एउटा जीवन अर्थात् क्रान्तिनायक रत्नकुमार बान्तावाको खोजी

“Sacrifice-never-dies” रत्नकुमार बान्तावा, बमप्रसाद बान्तावा र निमा शेर्पा २०३५ सालमा इलाममा मारिंदा इलाम जिल्लाको राजनीतिक हैसियत देशव्यापी उँचो भएको थियो । यो तत्कालीन शासकले चेतनालाई मृत्युदण्ड दिएर विचारहरूलाई कफ्र्यु लगाएको घोषणा गरेपनि पञ्चायतको उल्टो दिनगन्ती सुरूवात भएको थियो । यो चेतनाको प्रवाहलाई पञ्चायतले दस वर्ष खेप्न सकेन । यो हत्याको १० वर्षपछि नै ०४६ सालको […]

Continue Reading

किरात राई यायोक्खाको ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशन र नेतृत्वको सवाल

  एघारौं राष्ट्रिय महाधिवेशन किरात राई यायोक्खा लाई २६ भाषी किरात राई जातिको साझा गौरवशाली सामाजिक संस्था मानिन्छ । विश्वभरि छरिएर रहेका लाखौं किरातीको साझा पहिचानलाई संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने संस्थाको नाम हो– यायोक्खा । यायोक्खाको ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशन यही २०७९ असोज ८ गतेबाट १० गतेसम्म काठमाडौं सम्पन्न हुने तयारीमा छ । यायोक्खाले महाधिवेशनमा २५ […]

Continue Reading

किराती ढोगभेट परम्परा ‘भुइँसोरी सेवा’ सार्वजनिक

लिभु संवाददाता काठमाडौं– किरात जाति र समुदायमा मान्यजनसँग भेटघाट हुँदा गरिने ढोगभेट गर्ने शब्दलाई ‘भुइँसोरी सेवा’ भनिन्छ । भुइँसोरी अभिवादन दुई हातले भुइँ छोएर करजोरी गरिन्छ । यही संस्कृतिको अभिन्न पातोलाई लिएर पत्रकार तथा लेखक सचित राईको ‘भुइँसोरी सेवा’ गीत रचना भिडियोमार्फत् सार्वजनिक भएको छ । गायक थिरज राई र गायिका नुमा राईले स्वर दिएका […]

Continue Reading

गायक रुपकुमार राईको संस्मरण : संगीतको भाकाहरूमा यात्रा गर्दै जाँदा

–रुपकुमार राई प्रकृतिले पूर्णता दुइटै कुराको कारणले गर्दा पाएको छ– नकरात्मक र सकारात्मक । यी दुईमध्ये संगीत सकरात्मक चेतसँग सम्बन्ध राख्दछ । सृष्टि यहाँसम्म आउनु र निरन्तर चलिरहनुमा संगीतको अपरिहार्यता छ । जस्तै, हावा चल्नु । सुस्तरी चलेको हावाको स्पर्श वा आवाजले दिने अनुभूतिले मान्छेलाई आनन्दित तुल्याउँछ । सकारात्मक शान्त अनुभुत गराउँदछ भने त्यही हावा […]

Continue Reading